Neidio i’r prif gynnwys
Hafan

Lle mae creadigrwydd yn dod yn fyw: sut mae graddau Sylfaen CBCDC yn dod â chreadigrwydd yn fyw yng ngweithdai Llanisien

Y Fyfyrwraig Bea Massey yn rhannu ei thaith i faes adeiladu golygfeydd, pwysigrwydd dysgu ymarferol ar raddau Sylfaen CBCDC, a’r hyn y mae hi’n gobeithio y bydd pobl ifanc yn ei ddysgu o ymweld â gweithdai’r Coleg yn Llanisien.

Rhoi golwg tu ôl i’r llenni i fyfyrwyr ar yrfaoedd creadigol

I lawer o bobl ifanc, gall gyrfaoedd creadigol deimlo’n bell neu’n aneglur - yn enwedig os nad yw astudiaeth academaidd yn addas iddyn nhw. Mae graddau Sylfaen Coleg Brenhinol Cerdd a Drama Cymru mewn Adeiladu Golygfeydd a Chelfyddydau Golygfeydd yn cynnig llwybr ymarferol, perthnasol i rolau cefn llwyfan ar draws meysydd theatr, ffilm a theledu.

Yn ddiweddar, gwahoddodd y fyfyrwraig Bea Massey ddisgyblion a staff addysgu o’i hen ysgol, Ysgol Gyfun Radur, i gymryd rhan mewn gweithdai ymarferol ar gampws Llanisien CBCDC. Ar ôl astudio ar y Radd Sylfaen mewn Adeiladu Golygfeydd ei hun, roedd Bea eisiau rhoi golwg tu ôl i’r llenni i fyfyrwyr ar yrfaoedd creadigol na fyddent efallai’n dod ar eu traws fel arall.

Yn y cyfweliad hwn gyda Phartner Ymgysylltu â Chymunedau CBCDC, Guy O’Donnell, mae Bea yn siarad am ei thaith i adeiladu golygfeydd, pam mae dysgu ymarferol yn bwysig, a’r hyn y mae hi’n gobeithio y bydd pobl ifanc yn ei ddysgu o ymweld â gweithdai CBCDC.

Gwnaethoch ddechrau eich hyfforddiant yn CBCDC ar y Radd Sylfaen mewn Adeiladu Golygfeydd ac rydych chi nawr yn astudio BA (Anrh) Cynllunio ar gyfer Perfformio. Beth daniodd eich diddordeb mewn gwaith cefn llwyfan gyntaf?

Rydw i wastad wedi caru theatr. O oedran ifanc, byddai fy mam a minnau yn mynd i weld dramâu, bale, operâu a sioeau cerdd pryd bynnag y gallem. Arweiniodd hynny at ddewis drama ar lefel TGAU, ond doeddwn i byth yn hoffi bod ar y llwyfan. Roedd gen i lawer mwy o ddiddordeb yn yr hyn oedd yn digwydd y tu ôl i’r llenni.

Yn fy ysgol uwchradd gyntaf ymunais â’r clwb drama fel cynorthwyydd llwyfan, ac ar gyfer elfen ymarferol fy astudiaethau drama TGAU dewisais ganolbwyntio ar oleuo yn hytrach nag actio. Roeddwn i’n un o’r unig fyfyrwyr yn Radur i wneud hyn, ond fe wnaeth yr athrawon fy nghefnogi a’m hannog i archwilio’r maes hwn ymhellach.

'Pan ddechreuais feddwl am brifysgol, roeddwn i’n gwybod nad oeddwn i eisiau gwneud cwrs academaidd. Roeddwn i eisiau rhywbeth ymarferol lle gallwn weithio gyda fy nwylo.'
Bea MasseyStudent

Am gyfnod byr ystyriais brentisiaeth gyda’r cwmni adeiladu yr oedd fy nhad yn gweithio iddo, ond yna daeth Cynghrair Sgrin Cymru (SAW) i’r ysgol i siarad am yrfaoedd ym meysydd ffilm, teledu a theatr. Roedd clywed am yr ystod o rolau sydd ar gael yn apelio’n fawr.

Dechreuais ymchwilio i gyrsiau mewn goleuo theatr a dod o hyd i Ddiwrnod Agored CBCDC ar gyfer Rheoli Llwyfan ac Adeiladu Golygfeydd. Es i yno a syrthio mewn cariad ar unwaith ag awyrgylch y Coleg. Roedd gweld y mannau theatr a’r setiau yn gyffrous, ond pan ymwelais â gweithdai Llanisien roeddwn i’n gwybod bod yn rhaid i mi fynd ar y cwrs Adeiladu Golygfeydd.

Ar ôl gadael y chweched dosbarth yn Ysgol Gyfun Radur, es i’n syth am y Radd Sylfaen mewn Adeiladu Golygfeydd yn CBCDC. Cwblheais y cwrs dwy flynedd hwnnw’r haf diwethaf ac rydw i nawr yn gwneud y drydedd flwyddyn ddewisol i symud ymlaen i’r radd BA (Anrh) Cynllunio ar gyfer Perfformio.

Rydych chi wedi trefnu i fyfyrwyr a staff addysgu o’ch hen ysgol, Ysgol Gyfun Radur, ymweld â gweithdy CBCDC. Beth ysbrydolodd chi i greu’r cyfle hwn?

Dechreuodd y cyfan fel ffordd o gynnwys myfyrwyr Radur pan oeddent yn adeiladu’r set ar gyfer eu cynhyrchiad o Footloose, ac i roi gwell dealltwriaeth iddynt o’r hyn sy’n mynd i mewn i adeiladu set a phaentio golygfeydd. Mae gan weithdy’r Coleg eisoes berthynas ag adran ddrama’r ysgol, felly roedd hyn yn teimlo fel ffordd wych o ddatblygu hynny ymhellach.

Roeddwn i hefyd eisiau rhoi’r un math o brofiad i bobl ifanc ag a roddodd Cynghrair Sgrin Cymru i mi. Nid yw llawer o fyfyrwyr yn ymwybodol o ba opsiynau gyrfa a allai fod y tu ôl i’r llenni, neu fod y llwybrau hyn ar gael iddyn nhw.

Bea working on the Footloose set

Nid yw llawer o bobl ifanc yn sylweddoli faint o lwybrau gyrfa sy’n bodoli yn y diwydiannau creadigol. Beth fyddech chi wedi hoffi ei wybod am yrfaoedd cefn lwyfan yn yr ysgol?

Fe fyddwn wedi hoffi gwybod yn gynharach fod cyrsiau golygfeydd a gyrfaoedd cefn llwyfan fel hyn hyd yn oed yn bodoli. Yn yr ysgol, mae theatr a’r celfyddydau yn aml yn cael eu cyflwyno fel rhai sy’n ymwneud yn bennaf ag actio a pherfformio. Nid yw cyfleoedd i ddysgu am rolau cynhyrchu mor gyffredin, sy’n ei gwneud hi’n anodd eu dychmygu fel opsiynau gyrfa go iawn.

Roeddwn i’n lwcus yn Radur fy mod i wedi cael canolbwyntio ar oleuo ar gyfer fy ngwaith drama TGAU, a arweiniodd fi yn y pen draw at fy nghwrs mewn adeiladu golygfeydd. Ond roedd yn llwybr anodd i gyrraedd y pwynt hwn. Pe bawn i wedi gwybod am reoli llwyfan a gwneud golygfeydd yn gynt, efallai y byddwn i wedi cyrraedd yma’n gynharach gyda mwy o brofiad.

Mae gweithdai Llanisien yn ofod cynhyrchu mawr, gydag adnoddau o’r radd flaenaf lle mae myfyrwyr CBCDC yn hyfforddi. Sut brofiad yw cerdded i mewn i’r amgylchedd hwnnw am y tro cyntaf?

Mae cerdded i mewn i weithdy Llanisien yn wirioneddol syfrdanol. I mi, cadarnhaodd yn llwyr fy mhenderfyniad i astudio’r Radd Sylfaen mewn Adeiladu Golygfeydd yn CBCDC.

Mae gweld gwaith myfyrwyr blaenorol yn cael ei arddangos yn ysbrydoli rhywun. Mae’n gwneud i chi sylweddoli y gallech chi fod yn gwneud setiau a phropiau ar y lefel honno un diwrnod, ar gyfer cynyrchiadau fel ‘Doctor Who’ neu ‘His Dark Materials’.

'Roeddwn i’n gwybod ar unwaith fy mod i eisiau dysgu yn yr amgylchedd hwnnw ac yn y pen draw gweithio mewn mannau fel hynny.'
Bea Massey

Pa mor bwysig yw dysgu ymarferol ar y radd Sylfaen?

Mae’r Radd Sylfaen mewn Adeiladu Golygfeydd a’r Radd Sylfaen mewn Celfyddydau Golygfeydd bron yn gyfan gwbl ymarferol, sy’n eu gwneud yn ddelfrydol ar gyfer dysgwyr cinesthetig, sy’n dysgu trwy wneud. Rydych chi’n tueddu i feithrin sgiliau’n gyflym gan eich bod chi’n eu hymarfer yn gyson.

'Un foment allweddol sy’n newid eich barn am y grefft yw’r tro cyntaf y byddwch yn gweithio ar floc cynhyrchu, lle rydych chi’n helpu i adeiladu setiau ar gyfer sioeau’r Coleg. Dyna pryd rydych chi’n deall cyflymder gweithdy proffesiynol a lefel y cyflymder a’r ansawdd a ddisgwylir yn y diwydiant.'
Bea Massey
Bea during the get in for The Sweet Science of Bruising

Mae llawer o bobl 16–25 oed yn poeni nad yw gyrfaoedd creadigol yn ‘swyddi go iawn’. Fel rhywun sy’n hyfforddi ar gyfer rôl arbenigol cefn llwyfan, sut fyddech chi’n ymateb i hynny?

Dw i’n credu bod cymdeithas yn rhoi llawer o bwysau ar bobl ifanc i anelu at yr hyn a elwir yn ‘swyddi go iawn’. Mewn gwirionedd, mae unrhyw waith â thâl yn swydd go iawn. Os yw’ch gwaith yn eich cyffroi a’ch bod chi’n cael eich talu’n ôl eich gwerth, yna mae gan eich swydd werth.

Nid yw gwaith creadigol bob amser yn golygu sicrwydd gwaith, a gall bywyd llawrydd fod yn heriol. Mae hynny’n rhywbeth rydw i wedi gorfod ei dderbyn. Ond yn CBCDC rydyn ni’n cael ein dysgu am gyllid, gweithio’n llawrydd, gwneud cais am grantiau a pharatoi ar gyfer bywyd ar ôl graddio. Mae’r gefnogaeth honno’n gwneud gwahaniaeth mawr.

Os yw person ifanc sy’n darllen hwn yn chwilfrydig am waith cefn llwyfan ond ddim yn siŵr ble i ddechrau, beth fyddech chi’n ei awgrymu iddyn nhw ei wneud nesaf?

'Byddwn i’n argymell mynd i gynifer o Ddiwrnodau Agored â phosibl a dysgu am y gwahanol rolau cefn llwyfan sydd ar gael. Mae’n help mawr i gael gweld y mannau a siarad â phobl sydd eisoes yn gweithio neu’n hyfforddi yn y meysydd hynny.'
Bea Massey

Byddwn i hefyd yn awgrymu archwilio gwefan Cynghrair Sgrin Cymru, lle maen nhw’n cynnig teithiau, cyrsiau byr a chyfleoedd cysgodi ar draws meysydd ffilm, teledu a theatr. Gall hynny fod yn gam cyntaf gwych i’r diwydiant.

Dysgwch fwy am raddau Sylfaen CBCDC

Mae ein graddau sylfaen dwy flynedd mewn celfyddydau golygfeydd, adeiladu setiau a chynhyrchu technegol wedi’u cynllunio mewn cydweithrediad â’r diwydiant i roi hyfforddiant ymarferol i chi sy’n canolbwyntio ar y diwydiant ar gyfer gyrfa greadigol mewn theatr, teledu, ffilm a digwyddiadau byw.

Storïau eraill