Lle mae creadigrwydd yn dod yn fyw: sut mae graddau Sylfaen CBCDC yn dod â chreadigrwydd yn fyw yng ngweithdai Llanisien
Darllen mwy
Cydweithrediad diwylliannol ledled y byd: CBCDC a phrosiect cyfansoddi Morin Khuur
Mewn prosiect cyfnewid diwylliannol byd-eang unigryw, bu myfyrwyr Cyfansoddi CBCDC yn cydweithio â chonservatoire Gwladwriaeth Mongolia i roi cyfle cyntaf i’w myfyrwyr berfformio cerddoriaeth ryngwladol.
Gwrando ar y byd â chlust agored: archwilio a herio
Wedi’i greu a’i drefnu gan fyfyriwr CBCDC, Itgeltugs Ganzorig, a raddiodd o gonservatoire Mongolia, archwiliodd y cydweithrediad hwn y tebygrwydd a’r gwahaniaethau diddorol rhwng diwylliannau Cymru a Mongolia.
‘Rydw i wrth fy modd bod cwrs Cyfansoddi CBCDC yn rhoi rhyddid cyfansoddi a chreadigol llwyr i mi,’ meddai.
Dyma a’i ysbrydolodd i ddod ag wyth cyfansoddwr o bob un o bedair blynedd cwrs cyfansoddi’r Coleg ynghyd i archwilio a herio’r elfennau hyn. Yr unig feini prawf oedd y byddai’r gerddoriaeth yn cael ei chwarae ar offeryn cenedlaethol Mongolia.
Dod i adnabod y Morin Khuur - offeryn cenedlaethol Mongolia
Yn cael ei adnabod fel ‘ffidil pen ceffyl,’ mae’r morin khuur i’w weld yn amlwg, yn hanesyddol ac yn ysbrydol, yn niwylliant nomadaidd Mongolia. Dim ond dau dant sydd ganddo a chaiff ei chwarae gyda bwa, ac felly mae’n cynhyrchu sain mwy gwerinol na’r feiolin Orllewinol, ac fe’i chwaraeir fel y soddgrwth.
‘Un o elfennau allweddol ein cwrs cyfansoddi yw gallu gwrando ar y byd â chlust agored, i glywed potensial cerddoriaeth ym mhob agwedd. Mae’r bartneriaeth hon yn ymgorffori hynny mewn ffordd ryfeddol o unigryw.
Mae cerddoriaeth draddodiadol Mongolia yn unigryw, yn hynod ac yn lliwgar i glustiau Gorllewinol, ond ar yr un pryd, yn hygyrch iawn ac yn hawdd gwrando arni. Ac wrth gwrs, mae gan Gymru a Mongolia draddodiadau, offerynnau a ffurfiau cerddorol hynafol.’John HardyPennaeth Cyfansoddi
Creu’r gerddoriaeth, cofleidio’r her
Gan adlewyrchu’r ffocws hwn, ysbrydolwyd myfyrwyr i wrando â meddwl agored: gan barchu cyfyngiadau a nodweddion arbennig yr ensemble Mongolaidd, tra’n cael eu herio i greu rhywbeth gwreiddiol ac ystyrlon.
I’r cyfansoddwyr blwyddyn gyntaf Marshall Ingram a Xander Wallis, y cynigiwyd y cyfle hwn iddynt yn wythnos gyntaf eu blwyddyn gyntaf, roedd yn gyfle i fynd yn syth ati i greu cerddoriaeth yn y Coleg.
Ar ôl ymchwilio i gerddoriaeth Mongolia, cyfansoddodd Marshall rywbeth yn ei arddull ‘bluesie, jazzie’ ei hun.
Allow Youtube content?
Lorem ipsum doler sit amet Youtube seto mor ameriloa. Porab le privacy policy et cookie policy. To view please accept below.
‘Roeddwn i wir eisiau gwthio terfynau beth y gallai’r myfyrwyr hyn ei wneud. Gofynnais iddyn nhw chwarae mewn ffordd benodol, pizzicato, ac nid oedden nhw’n meddwl y gallent, oherwydd cyfyngiadau’r tannau ar eu hofferynnau.
Ond pan ddaeth yr adborth, fe ddywedon nhw eu bod wedi mwynhau gwneud hynny. Roedd mor wych eu bod nhw’n gallu cofleidio’r her.’Marshall Ingram
Ychwanegodd Xander, ‘Roedd John Hardy wedi bod yn arddangos cerddoriaeth gwddf Mongolia i mi yn un o’n trafodaethau cyntaf. Yna, trwy gyd-ddigwyddiad, yr wythnos honno cawsom gynnig y cyfle hwn gyda chonservatoire Mongolia. Dyna’r math o awyrgylch sydd ar y cwrs.
Roeddwn i eisiau cadw pethau’n syml yn fy nghyfansoddiad. Defnyddiodd fy narn, ‘Triangles in F’, gordiau estynedig syml, sydd, pan gânt eu dangos ar y cylch o bumedau, yn darlunio triongl. Mae pob un o’r themâu cyferbyniol yn cynrychioli trionglau mewn natur, megis mynyddoedd’.
Roedd y prosiect hwn yn arbennig o ddiddorol i Fa Punthakeirtpaisarn oherwydd y tebygrwydd ag offeryn cenedlaethol Gwlad Thai. Ysbrydolodd teithiau Fa i Mongolia hi i gyfansoddi ‘Windswept Valleys’, gan adlewyrchu’r gwerth y mae Mongolia yn ei roi ar natur, tra hefyd yn cyferbynnu’r ddau ddiwylliant:
‘Gall gwynt fod yn agored ac yn wyllt, ond hefyd yn gyflym ac yn agos, ac roeddwn i eisiau defnyddio hyn i amlygu’r gwahaniaethau. Fe wnes i hefyd gynnwys symudiad pentatonig i greu’r sain dwyreiniol, ac yna adran fwy Gorllewinol, rhamantus i amlygu’r cyferbyniad’.
Bod yn rhan o hanes cerddorol
Unwaith yr oedd y cyfansoddiadau wedi’u cwblhau, fe’u hanfonwyd i Gonservatoire Talaith Mongolia, lle bu myfyrwyr y conservatoire yn ymarfer ac yna’n perfformio’r darnau.
Fe’u recordiwyd fel y gallai myfyrwyr CBCDC weld a chlywed y perfformiadau i ganfod sut yr oedd eu gwaith wedi’i ddehongli gan gerddorion Mongolia.
‘Mae trefnu’r prosiect hwn wedi bod yn bleser llwyr i mi. Nid yn unig y gwnaeth hi’n bosibl i gyfansoddwyr modern ysgrifennu ar gyfer offeryn traddodiadol hynafol, ond dangosodd hefyd i’r gymuned morin khuur y gallai gweithiau gan gyfansoddwyr nad ydynt o Fongolia fod o’r ansawdd uchaf. Ac fe roddodd olwg newydd iddynt ar eu hofferyn traddodiadol.
Er bod y cyfansoddwyr a’r cerddorion mewn gwahanol wledydd, ymhell ar draws y byd, daeth y prosiect hwn â hwy at ei gilydd fel artistiaid creadigol, gan greu pont ddiwylliannol, a mewnwelediad i ffyrdd eraill o weithio.’Itgeltugs Ganzorig
‘Roeddwn i wrth fy modd â’r hyn a chwaraewyd ganddynt. Dangosodd i mi nad oes rhaid i chi fod yn bresennol fel cyfansoddwr cyn belled â’ch bod chi’n gwneud eich bwriadau’n glir yn eich gwaith.’
Anfonais ffeil sain midi atynt gan ddefnyddio fiola, sef yr offeryn agosaf sydd gennym ni i’r Morin Khuur, yn ôl pob sôn. Wedi ystyried, fe fyddwn wedi treulio mwy o amser arno, i wneud yn siŵr ei fod yn gwbl berffaith cyn ei anfon i ffwrdd, fel na fyddwn i’n parhau i ychwanegu ato.’
‘Roeddwn i wrth fy modd â’r hyn a chwaraewyd ganddynt. Dangosodd i mi nad oes rhaid i chi fod yn bresennol fel cyfansoddwr cyn belled â’ch bod chi’n gwneud eich bwriadau’n glir yn eich gwaith.’
Anfonais ffeil sain midi atynt gan ddefnyddio fiola, sef yr offeryn agosaf sydd gennym ni i’r Morin Khuur, yn ôl pob sôn. Wedi ystyried, fe fyddwn wedi treulio mwy o amser arno, i wneud yn siŵr ei fod yn gwbl berffaith cyn ei anfon i ffwrdd, fel na fyddwn i’n parhau i ychwanegu ato.’Xander Willis
Allow Instagram content?
Lorem ipsum doler sit amet Instagram seto mor ameriloa. Porab le privacy policy et cookie policy. To view please accept below.
I Fa, chwaraewyd y gerddoriaeth mewn naws arafach a mwy llawen nag yr oedd hi wedi’i fwriadu’n wreiddiol, ond roedd hi’n hapus iawn ag ef. ‘Rydw i wedi dysgu bod yn rhaid i chi fod yn fwy clir gyda’ch cyfarwyddiadau, yn enwedig pan fo cyn lleied o ryngweithio. Ond nawr, fy nod yw creu prosiect tebyg gyda fy ngwlad enedigol, Gwlad Thai, fel y gall fy nghyd-fyfyrwyr ddysgu mwy am y diwylliant hwnnw.’
‘Mae hyn yn cysylltu â’r holl gyfleoedd creadigol mwyaf boddhaol i gyfansoddwyr ac artistiaid creadigol.
Os gall ein myfyrwyr barhau i wneud hyn, gydag awduron, coreograffwyr, gwneuthurwyr ffilmiau, chwaraewyr gemau, artistiaid opera, offerynwyr, cantorion, a phob math o ensembles cyngerdd megis cerddorfeydd, bandiau pres, corau, cerddorion Jazz, adnoddau electronig a digidol, a llawer o grwpiau eraill, yna byddant yn gallu parhau i greu’n hapus am weddill eu gyrfaoedd, heb byth ddiflasu na cholli eu sbarc’John HardyPennaeth Cyfansoddi
